BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifikati binolarning ekologik samaradorligi, loyiha boshqaruvi sifati va ekspluatatsiya jarayonlarining barqarorligini baholash uchun ishlab chiqilgan xalqaro baholash tizimidir. O‘zbekistonda qurilish bozori sifat, energiya samaradorligi va uzoq muddatli iqtisodiylikka yo‘naltirilgan yangi bosqichga o‘tayotgan bir paytda, BREEAM sertifikati yirik va institutsional loyihalar uchun muhim mezon sifatida ko‘rilmoqda. Xususan, xalqaro investorlar, rivojlanish banklari va xorijiy ijarachilar ishtirokidagi obyektlarda BREEAM sertifikati loyiha barqarorligini tasdiqlovchi ishonchli vosita hisoblanadi.
BREEAM Buyuk Britaniyada ishlab chiqilgan bo‘lib, bugungi kunda Yevropa va xalqaro bozorlarda eng keng tarqalgan yashil bino baholash tizimlaridan biridir. Sertifikatlash jarayonida loyiha boshqaruvi, energiya va suv samaradorligi, materiallar tanlovi, chiqindilarni boshqarish, transport, ifloslanish, yer resurslari hamda sog‘liq va farovonlik kabi asosiy yo‘nalishlar baholanadi. O‘zbekistonda BREEAM sertifikatini muvaffaqiyatli joriy etish esa nafaqat xalqaro metodologiyani bilishni, balki mahalliy iqlim sharoitlari va qurilish amaliyotiga moslashtirilgan yondashuvni talab qiladi.
O‘zbekistonda BREEAM Sertifikatiga Bo‘lgan Talabning Sabablari
O‘zbekiston iqlimi yuqori yozgi haroratlar va uzoq sovitish mavsumi bilan ajralib turadi. Natijada, binolarning energiya iste’moli va ekspluatatsiya xarajatlari loyihaning umumiy iqtisodiy samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli, davlat va xususiy sektor loyihalarida energiya samaradorligi va resurslardan oqilona foydalanish ustuvor vazifaga aylanmoqda.
BREEAM sertifikati ushbu masalalarni tizimli ravishda hal qilish imkonini beradi. Sertifikat dizayn bosqichidayoq barqarorlik strategiyasini belgilashga yordam beradi va qurilish jarayonida ekologik risklarni kamaytirishga xizmat qiladi. O‘zbekistonda BREEAM ko‘pincha LEED yoki WELL kabi boshqa xalqaro sertifikatlar bilan birgalikda qo‘llanilib, binoning ekologik va funksional ko‘rsatkichlarini kompleks baholash imkonini yaratadi.
BREEAM Konsalting Xizmatlari Qaysi Bosqichlarni Qamrab Oladi
BREEAM bo‘yicha konsalting firmalar loyiha hayotiy siklining barcha bosqichlarida ishtirok etadi. Xizmatlar odatda dastlabki BREEAM pre-assessment, kreditlar bo‘yicha texnik imkoniyatlarni aniqlash, maqsadli reyting darajasini belgilash, barqarorlik strategiyasini ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini tekshirish, qurilish bosqichida muvofiqlik monitoringi va yakuniy sertifikatsiya hujjatlarini tayyorlashni o‘z ichiga oladi.
Mahalliy sharoitda energiya samarador muhandislik tizimlari, suv tejovchi texnologiyalar va hududda mavjud qurilish materiallaridan foydalanish BREEAM strategiyasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Shu sababli, konsalting firmasi xalqaro talablarni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish bo‘yicha amaliy loyiha tajribasiga ega bo‘lishi zarur.
BREEAM Konsalting Firmasini Tanlashda Muhim MezONlar
BREEAM konsalting firmasini tanlashda kompaniyada akkreditatsiyadan o‘tgan BREEAM Assessor yoki BREEAM AP mutaxassislarining mavjudligi asosiy mezonlardan biri hisoblanadi. Shuningdek, kompaniyaning xalqaro loyiha tajribasi, turli funksional obyektlar bilan ishlash amaliyoti va ko‘p tarmoqli loyiha jamoalari bilan samarali muvofiqlashish qobiliyati baholanadi.
Bundan tashqari, BREEAM talablarini LEED, WELL yoki EDGE kabi boshqa sertifikat tizimlari bilan integratsiyalash tajribasi loyiha muddatlari va byudjetini boshqarishda muhim ustunlik yaratadi. Ushbu omillar O‘zbekistonda BREEAM konsalting firmasini tanlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy 2007 yilda tashkil etilgan xalqaro barqarorlik konsalting kompaniyasi bo‘lib, Istanbul, Dubay va London shaharlarida ofislarga ega. ERKE O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bo‘ylab BREEAM sertifikati bo‘yicha kompleks konsalting xizmatlarini taqdim etadi.
ERKE tomonidan taqdim etiladigan BREEAM xizmatlari dastlabki baholash, kreditlar strategiyasini ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini texnik ko‘rib chiqish, qurilish bosqichida muvofiqlik nazorati va sertifikatsiya jarayonini boshqarishni o‘z ichiga oladi. Kompaniya jamoasida BREEAM Assessor, LEED AP, WELL AP va mahsulot barqarorligi bo‘yicha mutaxassislar faoliyat yuritadi, bu esa bir loyiha doirasida bir nechta xalqaro sertifikat tizimlarini uyg‘unlashtirish imkonini beradi.
ERKE 15 dan ortiq mamlakatda 200 dan ziyod sertifikatlangan loyihalarni amalga oshirgan bo‘lib, ofis binolari, sog‘liqni saqlash obyektlari, aeroportlar va yirik aralash funksiyali majmualar bo‘yicha keng xalqaro tajribaga ega.
Aloqa: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
ARUP barqaror dizayn, energiya tahlili va muhandislik integratsiyasi bo‘yicha global tajribaga ega. ARUP BREEAM talablarini asosan texnik va muhandislik yechimlari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
3. WSP Global
WSP Global barqarorlik va ESG konsalting xizmatlarini xalqaro miqyosda taqdim etadi. O‘zbekistondagi loyihalarda BREEAM talablari odatda umumiy muhandislik va ekologik strategiyalar doirasida amalga oshiriladi.
4. Ramboll
Ramboll energiya samaradorligi va atrof-muhit muhofazasi bo‘yicha texnik tahlillarga ixtisoslashgan muhandislik kompaniyasi hisoblanadi.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald infratuzilma va bino loyihalarida ekologik samaradorlik va barqarorlikka yo‘naltirilgan muhandislik yechimlarini ishlab chiqadi.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis yirik davlat va tijorat loyihalarida resurs samaradorligi va ekologik dizayn bo‘yicha tajribaga ega.
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqaviy muhandislik va rejalashtirish kompaniyasi bo‘lib, BREEAM bilan bog‘liq xizmatlarni umumiy dizayn va barqarorlik konsaltingi doirasida taqdim etadi.
Summary
Ushbu maqolada O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan BREEAM konsalting firmalari ko‘rib chiqildi. ERKE Consultancy BREEAM sertifikatsiyasi bo‘yicha ixtisoslashgan yondashuvi va keng xalqaro loyiha tajribasi bilan ajralib turadi, yirik muhandislik kompaniyalari esa BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy barqarorlik va ESG xizmatlari tarkibida amalga oshiradi. BREEAM konsalting firmasini tanlash loyiha turi, ekologik maqsadlar va sertifikatsiya ko‘lami bilan bog‘liq bo‘lib, yakuniy qaror loyiha ehtiyojlari, jamoa hajmi va byudjetga qarab belgilanadi.